Op 2 juni 2026 is Vincent Munster (53) samen met een 38-jarige collega uit Kameroen, Claude Kwe, officieel aangeklaagd in de Verenigde Staten. 

Beide NIH-onderzoekers riskeren een maximale gevangenisstraf van vijf jaar. De Amerikaanse openbaar aanklager benadrukte in een statement dat wetenschappers, ongeacht hun status of reputatie, niet boven de wet staan.

Op 2 juni 2026 is Vincent Munster (53) samen met een 38-jarige collega uit Kameroen, Claude Kwe, officieel aangeklaagd in de Verenigde Staten.

Munster is een Nederlandse staatsburger en is in de VS werkzaam als hoofd van de Virus Ecology Section aan het gerenommeerde Rocky Mountain Laboratory (onderdeel van de National Institutes of Health, oftewel de NIH) in Montana.

De federale aanklacht liegt er niet om:

• De beschuldiging: Samenzwering tot het smokkelen van het monkeypox-virus (apenpokken) naar de VS en het afleggen van valse verklaringen tegenover federale opsporingsambtenaren.

• Het incident: Op 25 januari 2026 landden Munster en Kwe op de luchthaven van Detroit na een vlucht vanuit Brazzaville (Republiek Congo), waar op dat moment een actieve uitbraak van het apenpokkenvirus heerste.

• De smokkel: De douane controleerde een grote zwarte plastic kist die de heren bij zich hadden. Munster en Kwe verklaarden dat hier enkel "diagnostische apparatuur en testmateriaal" in zat. Bij nader onderzoek door de FBI en de douane bleken er echter 113 reageerbuisjes in piepschuim koelboxen te zitten. Na laboratoriumtests door de FBI bleek dat 17 buisjes (gedeactiveerd) monkeypox bevatten en één buisje waterpokken.

• Mogelijke straf: Beide NIH-onderzoekers riskeren een maximale gevangenisstraf van vijf jaar. De Amerikaanse openbaar aanklager benadrukte in een statement dat wetenschappers, ongeacht hun status of reputatie, niet boven de wet staan.

De link met Ab Osterhaus en Ron Fouchier

Vincent Munster heeft diepe wortels in de bekende en soms veelbesproken "Rotterdamse school" van de virologie:

• Promotie onder Osterhaus: Munster promoveerde in 2006 in de virologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn promotoren en mentoren waren niemand minder dan Ab Osterhaus en Ron Fouchier.

• Vroeg onderzoek: In Rotterdam deed hij destijds grootschalig onderzoek naar de ecologie, evolutie en overdraagbaarheid van vogelgriepvirussen (avian influenza). Hij werkte in die jaren nauw met Osterhaus en Fouchier samen aan publicaties over nieuwe virusvarianten (zoals de H7N7-uitbraak in 2003 en de ontdekking van het H16-subtype in kokmeeuwen).

• Vertrek naar de VS: Na zijn promotie in Rotterdam vertrok Munster naar de Verenigde Staten om zijn carrière voort te zetten bij de NIH, waar hij uiteindelijk opklom tot een leidende positie binnen het virologische onderzoek naar virus-ecologie en hoe virussen overspringen van dieren op mensen.

Munster is gedurende zijn carrière vaker betrokken geweest bij projecten die in de media en de politiek onder een vergrootglas hebben gelegen vanwege de risico's die aan dit soort onderzoek kleven (Gain of Function-discussies of biologische veiligheid):

• DARPA PREEMPT projecten (2018): In 2018 won het laboratorium van Munster twee contracten van DARPA (het defensie-onderzoeksbureau van het Amerikaanse leger) voor het zogeheten PREEMPT-programma. Dit onderzoek richtte zich op het ontwikkelen van "zelfverspreidende vaccins" in vleermuizen om te voorkomen dat virussen daar muteren en overspringen op mensen. Dit type technologie (waarbij virussen genetisch gemanipuleerd worden om zich als vaccin onder wilde dieren te verspreiden) ligt ethisch en qua bio-security zeer gevoelig.

• Samenwerking met Ralph Baric & Wuhan-linken: Eind 2018 publiceerde Munster een studie naar de infectie van fruitvleermuizen, die hij samen uitvoerde met Ralph Baric (een Amerikaanse viroloog die wereldwijd bekend staat om zijn omstreden Gain of Function-onderzoek naar coronavirussen). In deze hoedanigheid deed het lab van Munster ook onderzoek naar specifieke coronavirussen (zoals WIV1-CoV, afkomstig uit het Wuhan Institute of Virology) om te kijken of deze konden repliceren in bepaalde vleermuissoorten.

• Hamster-modellen voor Nipah: Rond 2011 zette zijn laboratorium in de VS onderzoeken op waarbij Syrische goudhamsters werden gebruikt om de transmissie en dodelijkheid van het zeer gevaarlijke Nipah-virus te bestuderen.

De huidige arrestatie wegens het illegaal meesmokkelen van apenpokken op een reguliere commerciële lijnvlucht zet al zijn eerdere werk met gevaarlijke pathogenen in een uiterst dubieus daglicht.

Het onderzoek naar hoe en waarom deze monsters buiten de officiële bio-veiligheidsprotocollen om zijn getransporteerd, is momenteel in volle gang.